ปิดจ๊อบคอป.ผมรับผิดชอบปชช.
อนาคตผมไม่อยากทำนายนะ แต่ผมคิดว่าสิ่งที่เราประสบมามันควรได้คิดกัน ผมไม่อาจพูดได้ มันจะมีหรือไม่มี แต่เราต้องมีหวัง
โดย.... ชัยฤทธิ์ ยนเปี่ยม
"รายงาน คอป. 300 กว่าหน้า จะมีคนอ่านจบสักกี่คน เราเขียนให้อ่านนะ ไม่ใช่ให้ฉีกทิ้ง ก็ต้องอ่านทำความเข้าใจกัน แต่ผมเชื่อว่าสังคมไทยคนพูดมีเยอะ ประสาทการรับฟังเราบอด เพราะเราไม่ได้ใช้เหตุผลในการฟัง พอได้ยินปุ๊บ เราก็ออกไปเลย ถ้าเราฟัง ก็จะพูดด้วยเหตุผลมากขึ้น"
คณิต ณ นครประธาน คอป. ตอบคำถามอีกครั้งหลังแกนนำเสื้อแดงเรียงหน้ารุมโจมตีว่าผลสรุปของคอป. หรือคณะกรรมการอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติโดยเฉพาะรายงานผลสอบข้อเท็จจริงเหตุการณ์ความรุนแรงเดือน เม.ย.-พ.ค. 2553 ไม่เป็นกลาง มุ่งให้ร้ายม็อบแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ(นปช.) และคนชุดดำ ก่อนจะยืนยันว่าไม่มีคนชุดดำแม้แต่คนเดียว ถ้ามีก็เป็นฝ่ายทหาร!!
คณิต ณ นครประธาน คอป. ตอบคำถามอีกครั้งหลังแกนนำเสื้อแดงเรียงหน้ารุมโจมตีว่าผลสรุปของคอป. หรือคณะกรรมการอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติโดยเฉพาะรายงานผลสอบข้อเท็จจริงเหตุการณ์ความรุนแรงเดือน เม.ย.-พ.ค. 2553 ไม่เป็นกลาง มุ่งให้ร้ายม็อบแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ(นปช.) และคนชุดดำ ก่อนจะยืนยันว่าไม่มีคนชุดดำแม้แต่คนเดียว ถ้ามีก็เป็นฝ่ายทหาร!!
คณิต ณ นครประธาน
ไม่เพียงเท่านั้น ยังกลับมาตั้งข้อสงสัยในตัว คณิตเหมือนช่วงที่ได้รับแต่งตั้งเป็นประธาน คอป.ใหม่ๆ ว่าใกล้ชิดกับพรรคประชาธิปัตย์ ทั้งที่ก่อนหน้านี้แกนนำนปช.และแกนนำพรรคเพื่อไทยได้ใช้คอป.เป็นเวทีปรองดอง และขอให้ คณิต เป็นพยานในชั้นศาล เพื่อปล่อยตัวแกนนำ นปช. จำเลยคดีก่อการร้ายที่ติดอยู่ในคุก
ขณะที่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ แถลงนโยบายชัดเจน จะสนับสนุน คอป.ทุกเรื่องแต่เมื่อรายงานฉบับสมบูรณ์ปรากฏต่อสังคม ท่าทีรัฐบาลกลับเป็นคนละเรื่อง
คณิต เฉยๆ กับกระแสความไม่พอใจของฝ่ายเพื่อไทย เขาบอกว่า เคยถูกตรวจสอบหนักกว่านี้สมัยเป็นอัยการสูงสุดที่สั่งไม่ฟ้องคดี สปก.4-01 แต่กาลเวลาได้พิสูจน์การทำหน้าที่ ดังนั้นใครจะคัดค้าน ไม่เห็นด้วยก็ไม่เป็นไร
"คุณเดียร์ (ขัตติยา สวัสดิผล บุตรสาว เสธ.แดง)ก็เป็นลูกศิษย์ผม เขาเรียนนิติศาสตร์ ธรรมศาสตร์ ตอนคุณพ่อเขาเสีย ผมยังมีจดหมายไปถึงเขาเลย ผมก็เห็นใจ ผมไม่มีอะไรกับเขา ผมไปเจอเขาที่บางกอกโพสต์เขาก็ยังขอบคุณผมเลยที่แสดงความเสียใจ"
ประธาน คอป. บอกว่า หลังแถลงรายงาน ยังไม่มีใครทั้งรัฐบาล ฝ่ายค้าน หรือแกนนำ นปช.โทรมาพูดคุย ส่วนตัวก็เข้าไปดูในเว็บไซต์ เพื่อตรวจสอบใครพูดอะไรบ้าง แม้จะมีเสียงด่า ชม ก็เป็นเรื่องปกติแต่ขออย่าใช้ความรุนแรง
"นักข่าวควรไปถามหมอเหวง (โตจิราการ) ว่าฉีกเอกสารทำไม เท่ากับทำลายภาษีประชาชนนะ แต่ผมว่าการที่เขาด่า ชม ผม มันไม่ใช่เรื่องเสียหายแสดงว่าเขาสนใจผมนะ ตรวจสอบผม แต่ คอป.เราไม่ได้พูดข้างเดียว เราพูดหมด ทุกฝ่าย ภาครัฐ ทหาร เราไม่ได้ตำหนิใครฝ่ายเดียว
"ถ้าอ่านให้ละเอียดจะรู้ว่าเราดูสาเหตุ ผู้เกี่ยวข้องทำไม อย่างไร และก็มีข้อเท็จจริงเท่าที่เห็น มันอาจมีอะไรไม่กระจ่าง หรือต้องทำต่อ มันก็เป็นเรื่องของคนอื่นแต่เราใช้เวลา 2 ปี ถือว่าทำได้สำเร็จในระดับที่สูงและค่อนข้างดี"
คณิต ยืนยันว่า งาน คอป.เป็นงานวิชาการ ไม่ได้ยกเมฆหรือใช้ความรู้สึก ทั้งยังได้รับความร่วมมือจากต่างประเทศหลายองค์กร ตอนแถลงข่าว เอกอัครราชทูตสวิตเซอร์แลนด์ ยังไปร่วมฟังด้วย ท่านช่วยเราส่งผู้เชี่ยวชาญด้านนิติวิทยาศาสตร์มา แต่เราไม่ได้เอาเงินจากเขา
"ผมว่า คอป.เป็นกรรมการชุดเดียวและชุดแรกที่อดทนในการฟังที่สุด และเราไม่ได้ฟังเฉยๆ แต่กลับมาคิดเพื่อให้ประเทศเกิดความสงบและสร้างความเป็นธรรมเกิดขึ้นในสังคม เพราะมนุษย์มีความต้องการ 2 อย่าง 1.ความต้องการภายนอก เช่น ความมั่นคงในชีวิต หลังจากนั้นแล้ว สิ่งที่มนุษย์ต้องการคือความเป็นธรรม แม้คุณจะมีเงินมีทอง แต่ถ้าไม่ได้รับความเป็นธรรม คุณก็ชีช้ำ ฉะนั้นรายงานของ คอป.คือ สร้างความเป็นธรรม"
คณิต ย้ำว่า ตลอดเวลาที่ทำงาน คอป. โดยใช้เวลา 2 ปีจนเสร็จภารกิจ เป็นการทำหน้าที่ที่รับผิดชอบต่อประชาชน ซึ่งต้องมีข้อเสนอต่อสังคมไทยและประชาคมโลก คอป.ไม่ได้รับผิดชอบต่อรัฐบาล ดังนั้นรายงานที่ออกมาจึงมีความเป็นกลางและทำเพื่อประโยชน์ของประเทศ
ขณะเดียวกัน ช่วงเป็นประธาน คอป.บรรยากาศการเมืองค่อนข้างตึงเครียด โดยเฉพาะในช่วงรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ซึ่ง คอป.ก็มีส่วนคลี่คลายความขัดแย้
ขณะที่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ แถลงนโยบายชัดเจน จะสนับสนุน คอป.ทุกเรื่องแต่เมื่อรายงานฉบับสมบูรณ์ปรากฏต่อสังคม ท่าทีรัฐบาลกลับเป็นคนละเรื่อง
คณิต เฉยๆ กับกระแสความไม่พอใจของฝ่ายเพื่อไทย เขาบอกว่า เคยถูกตรวจสอบหนักกว่านี้สมัยเป็นอัยการสูงสุดที่สั่งไม่ฟ้องคดี สปก.4-01 แต่กาลเวลาได้พิสูจน์การทำหน้าที่ ดังนั้นใครจะคัดค้าน ไม่เห็นด้วยก็ไม่เป็นไร
"คุณเดียร์ (ขัตติยา สวัสดิผล บุตรสาว เสธ.แดง)ก็เป็นลูกศิษย์ผม เขาเรียนนิติศาสตร์ ธรรมศาสตร์ ตอนคุณพ่อเขาเสีย ผมยังมีจดหมายไปถึงเขาเลย ผมก็เห็นใจ ผมไม่มีอะไรกับเขา ผมไปเจอเขาที่บางกอกโพสต์เขาก็ยังขอบคุณผมเลยที่แสดงความเสียใจ"
ประธาน คอป. บอกว่า หลังแถลงรายงาน ยังไม่มีใครทั้งรัฐบาล ฝ่ายค้าน หรือแกนนำ นปช.โทรมาพูดคุย ส่วนตัวก็เข้าไปดูในเว็บไซต์ เพื่อตรวจสอบใครพูดอะไรบ้าง แม้จะมีเสียงด่า ชม ก็เป็นเรื่องปกติแต่ขออย่าใช้ความรุนแรง
"นักข่าวควรไปถามหมอเหวง (โตจิราการ) ว่าฉีกเอกสารทำไม เท่ากับทำลายภาษีประชาชนนะ แต่ผมว่าการที่เขาด่า ชม ผม มันไม่ใช่เรื่องเสียหายแสดงว่าเขาสนใจผมนะ ตรวจสอบผม แต่ คอป.เราไม่ได้พูดข้างเดียว เราพูดหมด ทุกฝ่าย ภาครัฐ ทหาร เราไม่ได้ตำหนิใครฝ่ายเดียว
"ถ้าอ่านให้ละเอียดจะรู้ว่าเราดูสาเหตุ ผู้เกี่ยวข้องทำไม อย่างไร และก็มีข้อเท็จจริงเท่าที่เห็น มันอาจมีอะไรไม่กระจ่าง หรือต้องทำต่อ มันก็เป็นเรื่องของคนอื่นแต่เราใช้เวลา 2 ปี ถือว่าทำได้สำเร็จในระดับที่สูงและค่อนข้างดี"
คณิต ยืนยันว่า งาน คอป.เป็นงานวิชาการ ไม่ได้ยกเมฆหรือใช้ความรู้สึก ทั้งยังได้รับความร่วมมือจากต่างประเทศหลายองค์กร ตอนแถลงข่าว เอกอัครราชทูตสวิตเซอร์แลนด์ ยังไปร่วมฟังด้วย ท่านช่วยเราส่งผู้เชี่ยวชาญด้านนิติวิทยาศาสตร์มา แต่เราไม่ได้เอาเงินจากเขา
"ผมว่า คอป.เป็นกรรมการชุดเดียวและชุดแรกที่อดทนในการฟังที่สุด และเราไม่ได้ฟังเฉยๆ แต่กลับมาคิดเพื่อให้ประเทศเกิดความสงบและสร้างความเป็นธรรมเกิดขึ้นในสังคม เพราะมนุษย์มีความต้องการ 2 อย่าง 1.ความต้องการภายนอก เช่น ความมั่นคงในชีวิต หลังจากนั้นแล้ว สิ่งที่มนุษย์ต้องการคือความเป็นธรรม แม้คุณจะมีเงินมีทอง แต่ถ้าไม่ได้รับความเป็นธรรม คุณก็ชีช้ำ ฉะนั้นรายงานของ คอป.คือ สร้างความเป็นธรรม"
คณิต ย้ำว่า ตลอดเวลาที่ทำงาน คอป. โดยใช้เวลา 2 ปีจนเสร็จภารกิจ เป็นการทำหน้าที่ที่รับผิดชอบต่อประชาชน ซึ่งต้องมีข้อเสนอต่อสังคมไทยและประชาคมโลก คอป.ไม่ได้รับผิดชอบต่อรัฐบาล ดังนั้นรายงานที่ออกมาจึงมีความเป็นกลางและทำเพื่อประโยชน์ของประเทศ
ขณะเดียวกัน ช่วงเป็นประธาน คอป.บรรยากาศการเมืองค่อนข้างตึงเครียด โดยเฉพาะในช่วงรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ซึ่ง คอป.ก็มีส่วนคลี่คลายความขัดแย้
"ในชีวิตผมไม่เคยทำเลยนะ จดหมายเปิดผนึก แต่ตอนมาอยู่ที่นี่ก็ได้ออกไปเพื่อแตะเบรกเพราะตอนนั้นสถานการณ์ทำท่าไม่ค่อยดี กระทั่งผมนอนไม่หลับ รู้ไหมบางทีไปพักผ่อนต่างจังหวัด ไม่ได้นอนเฉยๆ นะ ผมนั่งคิดตลอด ผมห่วงเรื่องกฎหมายปรองดองแก้รัฐธรรมนูญ และที่ศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำวินิจฉัย เราฟัง สถานการณ์มันไม่ค่อยจะดี แต่ คอป. ผม หรือใครคนใด ไม่สามารถทำอะไรได้มากมาย ถ้าเราไม่ช่วยกัน"
แม้กระนั้น คณิต กล่าวขอบคุณรัฐบาลนี้ที่ไม่เคยเข้าไปยุ่งกับ คอป. ทำให้การทำงานเป็นอิสระ ส่วนข้อเสนอแนะของ คอป.เพื่อสร้างความปรองดองระยะสั้นระยะยาว เช่น ไม่ควรนิรโทษกรรม และถ้าจะแก้รัฐธรรมนูญก็ควรทำความเข้าใจกับประชาชนให้ถ่องแท้ ทั้งหมดอยู่ที่ฝ่ายรัฐบาลนำไปปฏิบัติ
"ผมไม่ทราบท่านนายกฯ ได้เห็นรายงานหรือเปล่าเห็นแต่ท่านสัมภาษณ์ว่า ได้ให้คุณยงยุทธเอาไปดู"ประธาน คอป.หัวเราะ พลางว่า "ความจริงรัฐบาลไม่ต้องทำตามข้อเสนอ คอป.ครบทุกข้อหรอก แต่ถ้าทำได้มากเท่าไรก็ยิ่งดีกับประเทศ"
"นี่ไงยูเอ็นให้รัฐบาลรับข้อเสนอ คอป.ไปดำเนินการต่างชาติเขาเห็นตรงนี้ เพราะถ้าเมืองไทยไม่สงบมันก็กระทบที่อื่นด้วย"คณิตเปิดข่าวหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษให้ดู เพื่อยืนยันว่าข้อเสนอคอป.เริ่มมีเสียงตอบรับ
ความขัดแย้งในสังคมไทยจะคลี่คลายลงไหม?ประธานคณะกรรมการปรองดองแห่งชาติ ตอบเสียงเข้ม "อนาคตผมไม่อยากทำนายนะ แต่ผมคิดว่าสิ่งที่เราประสบมามันควรได้คิดกัน ผมไม่อาจพูดได้มันจะมีหรือไม่มี แต่เราต้องมีหวัง ผมเห็นทิศทาง เพราะเดี๋ยวนี้ทุกภาคส่วนตื่นตัวและเป็นหน้าที่ของเราที่ต้องพัฒนาประชาธิปไตยให้ได้ ผมยังหวังว่านอกจากรัฐบาลแล้ว ทุกภาคส่วนก็พยายามช่วยกันประคับประคอง"
เหตุที่กระแสตื่นตัวดีขึ้นคณิตขยายความว่า เห็นจากภาคธุรกิจที่ออกมาต่อต้านการคอร์รัปชัน ซึ่งถ้าประชาชนตื่นตัวมาดูแลสังคมตรวจสอบซึ่งกันและกันมากขึ้น ฝ่ายการเมืองก็ ต้องระวังด้วย
"ตอนคุณดุสิต (นนทะนาคร ประธานหอการค้าไทย ที่ต่อต้านคอร์รัปชัน) เสีย ผมก็ไปงานศพเขานะ ผมอยากเห็นเราสร้างมิติการตรวจสอบให้มาก เพราะวันนี้บ้านเราการโซเชียลแซงก์ชันมันน้อย ไม่แข็งแรงเหมือนต่างประเทศ"
คณิต เล่าประสบการณ์ว่า ครั้งหนึ่งไปประเทศญี่ปุ่น คนที่นั่นบอกว่า เหตุที่ประเทศเขาสามารถพัฒนาเศรษฐกิจและประชาธิปไตยได้ดีเพราะกระบวนการยุติธรรมเขาเข้มแข็ง ในญี่ปุ่นเขาลงโทษถึง 99% จนผู้นำที่ทุจริตต้องลาออก หรืออดีตผู้นำเกาหลีใต้ก็กระโดดหน้าผา
ตาย ถ้าประเทศไหนกระบวนการยุติธรรมเข้มแข็ง มันทำให้ทุกอย่างสงบได้ แล้วถ้าเรายังอยู่อย่างนี้ จะล้าหลังที่สุด โดยเฉพาะกระบวนการยุติธรรมของไทยมีปัญหามาก ประสิทธิภาพแย่ คุกคามสิทธิ และมีราคาแพง
ความหวังของคณิต ที่อยากให้บ้านเมืองสงบ สังคมตื่นตัวกระบวนการยุติธรรมได้รับการปฏิรูป แม้วันนี้คอป.จะยุติภารกิจ อย่างสมบูรณ์ แต่เจ้าตัวบอกว่า ถ้ายังมีเรื่องใดที่คอป.จำเป็นต้องสานต่อ ก็สามารถทำได้ในฐานะประธานคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ที่ยังเหลือวาระอีก 2 ปี
ถามไปว่า ถ้ามีใครมาเชิญเป็นประธานสอบเหตุการณ์ความรุนแรงอีกในอนาคต จะรับไหมเพราะเคยสอบเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ทั้งพฤษภาทมิฬ 2553 และคดีฆ่าตัดตอนสงครามยาเสพติด? คณิต หัวเราะ "ผมไม่อยากเป็นเพราะประเทศไม่ควรเกิดเรื่องอย่างนี้แล้วอย่าไปคิดว่ามันจะมีเหตุการณ์อย่างนี้ขึ้น ผมคิดว่าบ้านเมืองครั้งนี้ต้องสงบ"
"ผมคงเป็นคนมีกรรมที่ต้องมาทำงานที่มันยากๆ ทั้งสามเรื่องนี้ผมถือว่าทำงานตอบแทนแผ่นดิน ตั้งแต่ที่ผมเป็นนักเรียนทุนไปเรียน 6 ปีแต่ผมคงใช้หนี้แผ่นดินไม่หมดหรอกชีวิตนี้ อีกด้านผมก็เป็นคนมีบุญที่ได้ทำงานกับผู้ร่วมงานที่จิตใจดีทั้งสิ้น ทำงานก็ทุ่มเทโดยไม่มีอะไรตอบแทน อย่าง คอป.ผมประชุม เบี้ยประชุม 1,500 บาท เหมือนกับราชการ แต่ของคุณยงยุทธ วิชัยดิษฐ ที่เป็นประธาน ปคอป.ของภาครัฐ คุณรู้ไหมได้เท่าไร 1 หมื่นบาทนะ"
คณิต บอก ที่เขาโชคดีอีกอย่างคือ ครอบครัวที่เป็นกำลังใจให้ทุกสิ่ง
"ทั้งภรรยาและลูกผมไม่เคยมายุ่งกับผม มีแต่ให้กำลังใจ บางทีผู้ใหญ่มัน พ พ ม พังเพราะเมียทั้งนั้น (หัวเราะ) งานผมมันเลยสำเร็จนี่ไง"
แม้กระนั้น คณิต กล่าวขอบคุณรัฐบาลนี้ที่ไม่เคยเข้าไปยุ่งกับ คอป. ทำให้การทำงานเป็นอิสระ ส่วนข้อเสนอแนะของ คอป.เพื่อสร้างความปรองดองระยะสั้นระยะยาว เช่น ไม่ควรนิรโทษกรรม และถ้าจะแก้รัฐธรรมนูญก็ควรทำความเข้าใจกับประชาชนให้ถ่องแท้ ทั้งหมดอยู่ที่ฝ่ายรัฐบาลนำไปปฏิบัติ
"ผมไม่ทราบท่านนายกฯ ได้เห็นรายงานหรือเปล่าเห็นแต่ท่านสัมภาษณ์ว่า ได้ให้คุณยงยุทธเอาไปดู"ประธาน คอป.หัวเราะ พลางว่า "ความจริงรัฐบาลไม่ต้องทำตามข้อเสนอ คอป.ครบทุกข้อหรอก แต่ถ้าทำได้มากเท่าไรก็ยิ่งดีกับประเทศ"
"นี่ไงยูเอ็นให้รัฐบาลรับข้อเสนอ คอป.ไปดำเนินการต่างชาติเขาเห็นตรงนี้ เพราะถ้าเมืองไทยไม่สงบมันก็กระทบที่อื่นด้วย"คณิตเปิดข่าวหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษให้ดู เพื่อยืนยันว่าข้อเสนอคอป.เริ่มมีเสียงตอบรับ
ความขัดแย้งในสังคมไทยจะคลี่คลายลงไหม?ประธานคณะกรรมการปรองดองแห่งชาติ ตอบเสียงเข้ม "อนาคตผมไม่อยากทำนายนะ แต่ผมคิดว่าสิ่งที่เราประสบมามันควรได้คิดกัน ผมไม่อาจพูดได้มันจะมีหรือไม่มี แต่เราต้องมีหวัง ผมเห็นทิศทาง เพราะเดี๋ยวนี้ทุกภาคส่วนตื่นตัวและเป็นหน้าที่ของเราที่ต้องพัฒนาประชาธิปไตยให้ได้ ผมยังหวังว่านอกจากรัฐบาลแล้ว ทุกภาคส่วนก็พยายามช่วยกันประคับประคอง"
เหตุที่กระแสตื่นตัวดีขึ้นคณิตขยายความว่า เห็นจากภาคธุรกิจที่ออกมาต่อต้านการคอร์รัปชัน ซึ่งถ้าประชาชนตื่นตัวมาดูแลสังคมตรวจสอบซึ่งกันและกันมากขึ้น ฝ่ายการเมืองก็ ต้องระวังด้วย
"ตอนคุณดุสิต (นนทะนาคร ประธานหอการค้าไทย ที่ต่อต้านคอร์รัปชัน) เสีย ผมก็ไปงานศพเขานะ ผมอยากเห็นเราสร้างมิติการตรวจสอบให้มาก เพราะวันนี้บ้านเราการโซเชียลแซงก์ชันมันน้อย ไม่แข็งแรงเหมือนต่างประเทศ"
คณิต เล่าประสบการณ์ว่า ครั้งหนึ่งไปประเทศญี่ปุ่น คนที่นั่นบอกว่า เหตุที่ประเทศเขาสามารถพัฒนาเศรษฐกิจและประชาธิปไตยได้ดีเพราะกระบวนการยุติธรรมเขาเข้มแข็ง ในญี่ปุ่นเขาลงโทษถึง 99% จนผู้นำที่ทุจริตต้องลาออก หรืออดีตผู้นำเกาหลีใต้ก็กระโดดหน้าผา
ตาย ถ้าประเทศไหนกระบวนการยุติธรรมเข้มแข็ง มันทำให้ทุกอย่างสงบได้ แล้วถ้าเรายังอยู่อย่างนี้ จะล้าหลังที่สุด โดยเฉพาะกระบวนการยุติธรรมของไทยมีปัญหามาก ประสิทธิภาพแย่ คุกคามสิทธิ และมีราคาแพง
ความหวังของคณิต ที่อยากให้บ้านเมืองสงบ สังคมตื่นตัวกระบวนการยุติธรรมได้รับการปฏิรูป แม้วันนี้คอป.จะยุติภารกิจ อย่างสมบูรณ์ แต่เจ้าตัวบอกว่า ถ้ายังมีเรื่องใดที่คอป.จำเป็นต้องสานต่อ ก็สามารถทำได้ในฐานะประธานคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ที่ยังเหลือวาระอีก 2 ปี
ถามไปว่า ถ้ามีใครมาเชิญเป็นประธานสอบเหตุการณ์ความรุนแรงอีกในอนาคต จะรับไหมเพราะเคยสอบเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ทั้งพฤษภาทมิฬ 2553 และคดีฆ่าตัดตอนสงครามยาเสพติด? คณิต หัวเราะ "ผมไม่อยากเป็นเพราะประเทศไม่ควรเกิดเรื่องอย่างนี้แล้วอย่าไปคิดว่ามันจะมีเหตุการณ์อย่างนี้ขึ้น ผมคิดว่าบ้านเมืองครั้งนี้ต้องสงบ"
"ผมคงเป็นคนมีกรรมที่ต้องมาทำงานที่มันยากๆ ทั้งสามเรื่องนี้ผมถือว่าทำงานตอบแทนแผ่นดิน ตั้งแต่ที่ผมเป็นนักเรียนทุนไปเรียน 6 ปีแต่ผมคงใช้หนี้แผ่นดินไม่หมดหรอกชีวิตนี้ อีกด้านผมก็เป็นคนมีบุญที่ได้ทำงานกับผู้ร่วมงานที่จิตใจดีทั้งสิ้น ทำงานก็ทุ่มเทโดยไม่มีอะไรตอบแทน อย่าง คอป.ผมประชุม เบี้ยประชุม 1,500 บาท เหมือนกับราชการ แต่ของคุณยงยุทธ วิชัยดิษฐ ที่เป็นประธาน ปคอป.ของภาครัฐ คุณรู้ไหมได้เท่าไร 1 หมื่นบาทนะ"
คณิต บอก ที่เขาโชคดีอีกอย่างคือ ครอบครัวที่เป็นกำลังใจให้ทุกสิ่ง
"ทั้งภรรยาและลูกผมไม่เคยมายุ่งกับผม มีแต่ให้กำลังใจ บางทีผู้ใหญ่มัน พ พ ม พังเพราะเมียทั้งนั้น (หัวเราะ) งานผมมันเลยสำเร็จนี่ไง"
ยึดคน ระบบพัง
ฮือฮาหลังการแถลงผลสรุปของ คอป.สัปดาห์ก่อน คือ เนื้อหาจากสารประธานคอป. เล่มเล็กที่แจกจ่ายสื่อมวลชนเป็นบันทึกส่วนตัวของ คณิต ณ นคร 40 หน้า เล่าความรู้สึกนับแต่ได้รับแต่งตั้งให้เป็น กรรมการตรวจสอบเหตุการณ์ความรุนแรงพฤษภาทมิฬ2535 กระทั่งเป็นประธาน คอป. แต่ส่วนที่เป็นหัวใจสำคัญ คือ ข้อวิจารณ์ปัญหาการหักดิบกฎหมายในยุครัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ตามด้วยข้อ
เสนอให้ พ.ต.ท.ทักษิณ ต้องเสียสละ ยุติบทบาททางการเมือง เพื่อให้บ้านเมืองสงบ
อดีตของคณิตเคยร่วมงานกับ พ.ต.ท.ทักษิณครั้งเดียว หลังถูกเชิญไปให้ร่วมก่อตั้งพรรคไทยรักไทยเมื่อ10 ปีก่อน แต่ไม่นานคณิตก็เป็นคนแรกที่ตีจากอย่างรวดเร็ว
คณิต บอกว่า ไม่เคยมีปัญหาขัดแย้งส่วนตัวกับ พ.ต.ท.ทักษิณ และตั้งแต่ออกจากพรรคไทยรักไทยไม่เคยไปยุ่งด้วย และก็ไม่เคยมีการติดต่อกัน
"ตอนนั้นท่านมาเชิญผม และผมเป็นนักวิชาการ ผมร่างรัฐธรรมนูญ 2540 ในช่วงปฏิรูปการเมือง ผมเข้าไปก็เป็นรองหัวหน้าพรรค แต่ดูแล้วมันไปไม่รอดแน่ ผมก็ถอยออกมาเท่านั้นเอง....ส่วนคุณยิ่งลักษณ์ ผมก็เคยพบกับท่านแค่ครั้ง เดียว ตอนเป็นนายกฯ คอป.พา โคฟี อันนัน อดีตเลขาธิการสหประชาชาติ มาพบรัฐบาล เขาเป็นแขกของ คอป. ผมเลยต้องไป"
ย้อนกลับมาดูเนื้อหาเผ็ดร้อนที่คณิตเปรียบเทียบ ผลของคดีซุกหุ้นที่ พ.ต.ท.ทักษิณ เป็นผู้ถูกกล่าวหา ก่อนเป็นนายกฯ กับผลคดีกบฏอันมี อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ จอมเผด็จการโลกเป็นจำเลย คณิตเขียนเรื่อง"คดีกบฏ" ของฮิตเลอร์ไว้ว่า
"หากผู้พิพากษาใช้กฎหมายอย่างตรงไปตรงมา ไม่เลี่ยงบาลีแล้ว อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ก็จะถูกเนรเทศออกไปจากแผ่นดินเยอรมนีหลังจากพ้นโทษ ซึ่งจะทำให้ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ไม่มีโอกาสที่จะฉีกรัฐธรรมนูญขึ้นเป็นใหญ่ และเมื่ออดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ไม่อาจฉีกรัฐธรรมนูญขึ้นเป็นใหญ่ได้ สงครามโลกครั้งที่ 2 ก็จะไม่เกิดขึ้น และเมื่อสงครามโลกครั้งที่2 ไม่เกิดขึ้นแล้ว ผู้คนก็จะไม่ล้มตายกันจำนวนมาก และที่สำคัญคนยิวก็จะไม่ถูกฆ่าทิ้งเป็นล้านๆ คน"
เสนอให้ พ.ต.ท.ทักษิณ ต้องเสียสละ ยุติบทบาททางการเมือง เพื่อให้บ้านเมืองสงบ
อดีตของคณิตเคยร่วมงานกับ พ.ต.ท.ทักษิณครั้งเดียว หลังถูกเชิญไปให้ร่วมก่อตั้งพรรคไทยรักไทยเมื่อ10 ปีก่อน แต่ไม่นานคณิตก็เป็นคนแรกที่ตีจากอย่างรวดเร็ว
คณิต บอกว่า ไม่เคยมีปัญหาขัดแย้งส่วนตัวกับ พ.ต.ท.ทักษิณ และตั้งแต่ออกจากพรรคไทยรักไทยไม่เคยไปยุ่งด้วย และก็ไม่เคยมีการติดต่อกัน
"ตอนนั้นท่านมาเชิญผม และผมเป็นนักวิชาการ ผมร่างรัฐธรรมนูญ 2540 ในช่วงปฏิรูปการเมือง ผมเข้าไปก็เป็นรองหัวหน้าพรรค แต่ดูแล้วมันไปไม่รอดแน่ ผมก็ถอยออกมาเท่านั้นเอง....ส่วนคุณยิ่งลักษณ์ ผมก็เคยพบกับท่านแค่ครั้ง เดียว ตอนเป็นนายกฯ คอป.พา โคฟี อันนัน อดีตเลขาธิการสหประชาชาติ มาพบรัฐบาล เขาเป็นแขกของ คอป. ผมเลยต้องไป"
ย้อนกลับมาดูเนื้อหาเผ็ดร้อนที่คณิตเปรียบเทียบ ผลของคดีซุกหุ้นที่ พ.ต.ท.ทักษิณ เป็นผู้ถูกกล่าวหา ก่อนเป็นนายกฯ กับผลคดีกบฏอันมี อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ จอมเผด็จการโลกเป็นจำเลย คณิตเขียนเรื่อง"คดีกบฏ" ของฮิตเลอร์ไว้ว่า
"หากผู้พิพากษาใช้กฎหมายอย่างตรงไปตรงมา ไม่เลี่ยงบาลีแล้ว อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ก็จะถูกเนรเทศออกไปจากแผ่นดินเยอรมนีหลังจากพ้นโทษ ซึ่งจะทำให้ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ไม่มีโอกาสที่จะฉีกรัฐธรรมนูญขึ้นเป็นใหญ่ และเมื่ออดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ไม่อาจฉีกรัฐธรรมนูญขึ้นเป็นใหญ่ได้ สงครามโลกครั้งที่ 2 ก็จะไม่เกิดขึ้น และเมื่อสงครามโลกครั้งที่2 ไม่เกิดขึ้นแล้ว ผู้คนก็จะไม่ล้มตายกันจำนวนมาก และที่สำคัญคนยิวก็จะไม่ถูกฆ่าทิ้งเป็นล้านๆ คน"
ส่วน "คดีซุกหุ้น" ของ พ.ต.ท.ทักษิณ เขาวิพากษ์ไว้ดุเดือด
"หากตุลาการศาลรัฐธรรมนูญในขณะนั้นทุกคนยึดหลักกฎหมายแล้ว พ.ต.ท.ทักษิณชินวัตร ก็จะไม่มีโอกาสได้เป็นนายกฯ และโดยเฉพาะการฆ่าคนทิ้งเป็นพันๆ คนโดยอ้างเรื่องยาเสพติดก็คงจะไม่เกิดขึ้น รวมทั้งการตายที่กรือเซะและตากใบด้วย และการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายที่ชัดเจนจนเกิดทางตัน ทำท่าว่าจะเกิดการฆ่ากันอีกครั้งในประวัติศาสตร์ชาติไทยก็คงจะไม่เกิดขึ้น"
คณิตยังวิจารณ์ศาลรัฐธรรมนูญชุดที่พิจารณาคดีซุกหุ้น ว่ามีปัญหาเรื่องความเชื่อถือศรัทธา จากการพิจารณาคดีที่เคลือบแคลงนี้รวมทั้งรวบรวม "การหักดิบกฎหมาย" ที่ทำให้เกิดผลในทางลบ ในรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ไว้รวม8 เรื่อง
1.พ.ต.ท.ทักษิณ หลุดพ้นคดีจนได้ขึ้นเป็นนายกฯ 2.มีการยุบหน่วยงานแก้ปัญหาภาคใต้พตท.43 และ ศอ.บต.ทำให้จังหวัดชายแดนภาคใต้ลุกเป็นไฟ 3.มีการฆ่าคนตามนโยบายปราบปรามยาเสพติดให้โทษเป็นจำนวนพันๆ คน 4.มีการฆ่าคนจำนวนมากที่กรือเซะโดยฝ่ายรัฐ 5.การตายของผู้ชุมนุมที่ อ.ตากใบ จ.นราธิวาส 6.มีการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายจนเกิดทางตันและทำท่าว่าจะเกิดการฆ่ากันอีกครั้ง 7.เกิดระบบซีอีโอ ซึ่งเป็นการบริหารธุรกิจในระบบราชการไทย และ8.เกิดสัญญาณอันตรายที่กระทรวงกลาโหม
ให้ความสำคัญกับ พ.ต.ท.ทักษิณ มากเกินไปไหม?คณิตตอบ "เพราะบ้านเมืองเราไม่ยึดหลัก แต่ไปยึดคนอย่างสุดลิ่มทิ่มประตู มันก็จบตอนนั้นจำได้ไหม เขาตั้งฉายา อัศวินควายดำเลยนะ ถ้าหลักมี มันไม่เกิดปัญหาตามมาหรอก"
คณิตอ่านสารตอนหนึ่งให้เราฟัง ตอนที่อ้างอิงคำให้สัมภาษณ์ของ จุมพล ณ สงขลาอดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ เมื่อปี2547 ที่ตัดสินให้ พ.ต.ท.ทักษิณ พ้นผิดในคดีซุกหุ้นว่า
"สาเหตุที่ผมตัดสินแบบนี้ ก็เพราะผมเห็นว่าประชาชนเขาพร้อมใจกันเทคะแนนเสียงให้ไทยรักไทย 11 ล้านเสียง นี่คือเสียงสวรรค์ที่ประชานพร้อมใจกันเลือกทักษิณให้เป็นนายกรัฐมนตรี แล้วตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ 10 กว่าคน จะมาไล่เขาลงจากตำแหน่งได้อย่างไรวันนั้นถ้าศาลรัฐธรรมนูญตัดสินว่าทักษิณผิด ป่านนี้คุณรู้ไหมอะไรจะเกิดขึ้น ขนาดกล้านรงค์ยังต้องหลบออกประตูหลังศาลรัฐธรรมนูญ
...ถ้าศาลรัฐธรรมนูญไล่เขาออก ป่านนี้ศาลรัฐธรรมนูญถูกเผาไปตั้งแต่วันตัดสินคดีไปแล้ว ...ประชาธิปไตย คือ ต้องฟังเสียงส่วนใหญ่ เมื่อทักษิณได้เสียงส่วนใหญ่แล้ว ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ 11 คน จะไปไล่เขา แบบนี้หรือคือประชาธิปไตย ปัญหาสำคัญของคดีซุกหุ้น คือมาตรา 295 ของรัฐธรรมนูญเขียนมาไม่ดีเอง ทำให้ทักษิณรอดมาได้ เมื่อกฎหมายเขียนไม่ดีก็เป็นการยกประโยชน์ให้จำเลย"
คณิตบอก "นี่เห็นไหม มันสะท้อนว่าตุลาการศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้ยึดหลักเลย ถ้ากระบวนการยุติธรรมยึดหลักมันก็จบ ซึ่งญี่ปุ่นเขาถือมาก"
ข้อเสนอส่วนตัวของคณิต 6 ข้อต่อการสร้างความปรองดอง หนึ่งในนั้นจึงเรียกร้องให้รัฐบาลยิ่งลักษณ์ต้องทำเรื่องการหักดิบกฎหมายให้มีความกระจ่างชัดโดยกระบวนการยุติธรรมของประเทศ เพื่อลบความเคลือบแคลงและสร้างความเชื่อมั่นต่อสังคมว่าพ.ต.ท.ทักษิณ และตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ มีความสุจริตในเรื่องดังกล่าว
ตอนหนึ่ง คณิตยังเล่าถึงกองทัพแดงในต่างประเทศ ซึ่งได้เขียนไว้ในหนังสือของเขาเช่นกันว่า ทั้งในเยอรมนีและญี่ปุ่นต่างก็มีกองทัพแดงซึ่งก็สร้างความรุนแรงโดยมีวัตถุประสงค์ทางการเมืองเพื่อยึดอำนาจรัฐ
"นี่ผมสื่อเรื่องกองทัพแดงมาให้เห็นคิดกันหรือเปล่าล่ะ"คณิตทิ้งท้าย
"หากตุลาการศาลรัฐธรรมนูญในขณะนั้นทุกคนยึดหลักกฎหมายแล้ว พ.ต.ท.ทักษิณชินวัตร ก็จะไม่มีโอกาสได้เป็นนายกฯ และโดยเฉพาะการฆ่าคนทิ้งเป็นพันๆ คนโดยอ้างเรื่องยาเสพติดก็คงจะไม่เกิดขึ้น รวมทั้งการตายที่กรือเซะและตากใบด้วย และการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายที่ชัดเจนจนเกิดทางตัน ทำท่าว่าจะเกิดการฆ่ากันอีกครั้งในประวัติศาสตร์ชาติไทยก็คงจะไม่เกิดขึ้น"
คณิตยังวิจารณ์ศาลรัฐธรรมนูญชุดที่พิจารณาคดีซุกหุ้น ว่ามีปัญหาเรื่องความเชื่อถือศรัทธา จากการพิจารณาคดีที่เคลือบแคลงนี้รวมทั้งรวบรวม "การหักดิบกฎหมาย" ที่ทำให้เกิดผลในทางลบ ในรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ไว้รวม8 เรื่อง
1.พ.ต.ท.ทักษิณ หลุดพ้นคดีจนได้ขึ้นเป็นนายกฯ 2.มีการยุบหน่วยงานแก้ปัญหาภาคใต้พตท.43 และ ศอ.บต.ทำให้จังหวัดชายแดนภาคใต้ลุกเป็นไฟ 3.มีการฆ่าคนตามนโยบายปราบปรามยาเสพติดให้โทษเป็นจำนวนพันๆ คน 4.มีการฆ่าคนจำนวนมากที่กรือเซะโดยฝ่ายรัฐ 5.การตายของผู้ชุมนุมที่ อ.ตากใบ จ.นราธิวาส 6.มีการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายจนเกิดทางตันและทำท่าว่าจะเกิดการฆ่ากันอีกครั้ง 7.เกิดระบบซีอีโอ ซึ่งเป็นการบริหารธุรกิจในระบบราชการไทย และ8.เกิดสัญญาณอันตรายที่กระทรวงกลาโหม
ให้ความสำคัญกับ พ.ต.ท.ทักษิณ มากเกินไปไหม?คณิตตอบ "เพราะบ้านเมืองเราไม่ยึดหลัก แต่ไปยึดคนอย่างสุดลิ่มทิ่มประตู มันก็จบตอนนั้นจำได้ไหม เขาตั้งฉายา อัศวินควายดำเลยนะ ถ้าหลักมี มันไม่เกิดปัญหาตามมาหรอก"
คณิตอ่านสารตอนหนึ่งให้เราฟัง ตอนที่อ้างอิงคำให้สัมภาษณ์ของ จุมพล ณ สงขลาอดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ เมื่อปี2547 ที่ตัดสินให้ พ.ต.ท.ทักษิณ พ้นผิดในคดีซุกหุ้นว่า
"สาเหตุที่ผมตัดสินแบบนี้ ก็เพราะผมเห็นว่าประชาชนเขาพร้อมใจกันเทคะแนนเสียงให้ไทยรักไทย 11 ล้านเสียง นี่คือเสียงสวรรค์ที่ประชานพร้อมใจกันเลือกทักษิณให้เป็นนายกรัฐมนตรี แล้วตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ 10 กว่าคน จะมาไล่เขาลงจากตำแหน่งได้อย่างไรวันนั้นถ้าศาลรัฐธรรมนูญตัดสินว่าทักษิณผิด ป่านนี้คุณรู้ไหมอะไรจะเกิดขึ้น ขนาดกล้านรงค์ยังต้องหลบออกประตูหลังศาลรัฐธรรมนูญ
...ถ้าศาลรัฐธรรมนูญไล่เขาออก ป่านนี้ศาลรัฐธรรมนูญถูกเผาไปตั้งแต่วันตัดสินคดีไปแล้ว ...ประชาธิปไตย คือ ต้องฟังเสียงส่วนใหญ่ เมื่อทักษิณได้เสียงส่วนใหญ่แล้ว ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ 11 คน จะไปไล่เขา แบบนี้หรือคือประชาธิปไตย ปัญหาสำคัญของคดีซุกหุ้น คือมาตรา 295 ของรัฐธรรมนูญเขียนมาไม่ดีเอง ทำให้ทักษิณรอดมาได้ เมื่อกฎหมายเขียนไม่ดีก็เป็นการยกประโยชน์ให้จำเลย"
คณิตบอก "นี่เห็นไหม มันสะท้อนว่าตุลาการศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้ยึดหลักเลย ถ้ากระบวนการยุติธรรมยึดหลักมันก็จบ ซึ่งญี่ปุ่นเขาถือมาก"
ข้อเสนอส่วนตัวของคณิต 6 ข้อต่อการสร้างความปรองดอง หนึ่งในนั้นจึงเรียกร้องให้รัฐบาลยิ่งลักษณ์ต้องทำเรื่องการหักดิบกฎหมายให้มีความกระจ่างชัดโดยกระบวนการยุติธรรมของประเทศ เพื่อลบความเคลือบแคลงและสร้างความเชื่อมั่นต่อสังคมว่าพ.ต.ท.ทักษิณ และตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ มีความสุจริตในเรื่องดังกล่าว
ตอนหนึ่ง คณิตยังเล่าถึงกองทัพแดงในต่างประเทศ ซึ่งได้เขียนไว้ในหนังสือของเขาเช่นกันว่า ทั้งในเยอรมนีและญี่ปุ่นต่างก็มีกองทัพแดงซึ่งก็สร้างความรุนแรงโดยมีวัตถุประสงค์ทางการเมืองเพื่อยึดอำนาจรัฐ
"นี่ผมสื่อเรื่องกองทัพแดงมาให้เห็นคิดกันหรือเปล่าล่ะ"คณิตทิ้งท้าย
